ព័ត៌មានក្ដីៗពី វិទ្យុ សំឡេងកម្ពុជាក្រោម (VOICE OF KAMPUCHEA-KROM)

Thursday, October 23, 2014

ហេតុអ្វី​បាន​ជា​វៀតណាម​សុខចិត្ត​ដោះលែង​អ្នកប្រឆំាងខ្លួន រួច​ចាប់​បញ្ជូន​ទៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក?

ដោយ គួច គន្ធារ៉ា l RFI

រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម​ទើប​បាន​ដោះលែង​លោក​ដ្យឺ កៃ​ឲ្យ​រួច​ខ្លួន និង​បាន​ចាប់​ដាក់​យន្តហោះ​បញ្ជូន​ទៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដោយ​ផ្ទាល់​តែ​ម្តង។ លោក​ដ្យឺ កៃ គឺ​ជា​អ្នកប្រឆំាង​របបក្រុង​ហាណូយ​ល្បីឈ្មោះ​ម្នាក់​តាម​ការ​សរសេរ​អត្ថបទ​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​លើ​ទំព័រ​អ៊ីនធឺណែត។ គឺ​នៅ​អធ្រាត្រ​យប់​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី២១ តុលា​ដែល​លោក​ដ្យឺ កៃ​បាន​ទៅ​ដល់​ទីក្រុង​ឡូស អន់ហ្យឺលេស​ដោយ​មាន​ការ​ទទួល​ពី​សកម្មជន​អ្នកគំាទ្រ​លោក​ជា​ច្រើន​នាក់។ នៅ​ពេល​ជាន់ទឹកដី​អាមេរិកំាង​ភ្លាម លោក​ដ្យឺ កៃ​បាន​ថ្លែង​ចាត់​ទុក​ការ​ដោះលែង​រូប​លោក​ថា ជា​ជោគជ័យ​នៃ​តម្លៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ថា លោក​នឹង​​បន្ត​ការ​តស៊ូ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ ក៏​ដូច​ជា​ការ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ដោះលែង​អ្នកទោស​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​វៀតណាម ។

លោក ដេវ កៃ មកដល់សហរដ្ឋអាមេរិក ។


បទអន្តរាគមន៍​របស់ គួច គន្ធារ៉ា
(05:11)
 
 


លោក​ ដ្យឺ កៃ មាន​ឈ្មោះ​ពិត​ថា ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ។ ភាព​ល្បី​ឈ្មោះ​បោះ​សម្លេង​របស់​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​មក​ពី​លោក​ហ៊ាន​ចេញ​មុខ​ប្រឆំាង​នឹង​របប​កុម្មុយនិស្ត​ក្រុង​ហាណូយ​តាម​រយៈ​ការ​សរសេរ​អត្ថបទ​រិះគន់ ទិតៀន​នៅ​ក្នុង​ប្លុក​អ៊ីធឺណែត​របស់​លោក។ គឺ​តាម​រយៈ​ទង្វើ​នេះ​ហើយ​ដែល​លោក​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ក្រុង​ហាណូយ​កាត់ទោស​ញាត់​គុក​ចំនួន ១២ឆ្នំា​កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា ឆ្នំា ២០១២។ ក្រៅ​ពី​រូប​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ ក៏​នៅ​មាន​មនុស្ស​ពីរ​នាក់​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​បាន​ទទួល​ទោស​ក្នុង​ពេល​ដំណាល​គ្នា និង​ក្នុង​ហេតុផល​ដូច​គ្នា ដោយ​ម្នាក់​ទទួល​ទោស​ជាប់​គុក​ចំនួន ១០ឆ្នំា និង​ម្នាក់​ទៀត​ចំនួន ៤ ឆ្នំា ។ តែ​អ្នក​ទំាង​ពីរ​នេះ​កំពុង​បន្ត​ជាប់​ឃុំ​ដោយ​គ្មាន​សំណាង​ទទួល​បាន​ការ​ដោះលែង​ដូច​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​នៅ​ពេល​នេះ​ទេ។ ពេល​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​គុក លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​បាន​ធ្វើ​កូដកម្ម​អត់អាហារ​យ៉ាង​តិច​ចំនួន ២ដង ដើម្បី​ប្រឆំាង​នឹង​សាលក្រម​ផ្តន្ទាទោស​លោក ។

សូម​ជម្រាប​ជូន​ថា មុន​នឹង​ត្រូវ​តុលាការ​ក្រុង​ហាណូយ​កាត់ទោស​ឲ្យ​ជាប់គុក​ចំនួន ១២ឆ្នំា​ក្នុង​ខែ​កញ្ញា ឆ្នំា ២០១២ ពី​បទ​ឃោសនា​ប្រឆំាង​រដ្ឋាភិបាល លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​ក៏​បាន​ទទួល​ទោស​ជាប់​គុក​ចំនួន ២ឆ្នំា​កន្លះ​កាល​ពី​ឆ្នំា ២០០៨ ពី​បទ​លួចពន្ធ គឺ​មិនមែន​រឿង​សរសេរ​អត្ថបទ​រិះគន់ ទិតៀន​រដ្ឋាភិបាល​ទេ។ តែ​អ្វី​ដែល​អាច​ចាត់​ទុក​ជា​រឿង​ចៃដន្យ​នោះ​គឺ​ថា ការ​ចាប់​ខ្លួន​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​ក្នុង​ឆ្នំា ២០០៨ បាន​ធ្វើ​ឡើង ស្រប​គ្នា​នឹង​យុទ្ធនាការ​បង្រ្កាប​លើ​អ្នកកាសែត​ពី​រដ្ឋអំណាច​ក្រុង​ហាណូយ។ កំណត់​សម្គាល់​មួយ​ទៀត ការ​ដោះលែង​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​ពី​សំណាក់​រដ្ឋអំណាច​វៀតណាម​ពេល​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឡើង បន្ទាប់​ពី​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​អូបាម៉ា​បាន​អំពាវនាវ​កាល​ពី​ខែ​ឧសភា ឆ្នំា ២០១២ ឲ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​កុំភ្លេច​ក្រុម​អ្នកកាសែត ក្នុង​នោះ លោក​អូបាម៉ា​ក៏​បាន​និយាយ​ឈ្មោះ​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​​ដែរ ។

វៀតណាម​កំពុង​បំពេញ​ចិត្ត​អាមេរិក​ដើម្បី​ជួយ​ខ្លួន​ប្រឈម​ទប់​នឹង​ចិន​នៅ​ក្នុង​ជម្លោះ​ដែនដី

បើ​ទង្វើ​ដោះលែង​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​ពេល​នេះ ពិត​ជា​ឆន្ទៈល្អ​របស់​ក្រុង​ហាណូយ​មែន ចុះ​ហេតុអ្វី​ក៏​វៀតណាម​មិន​ដោះលែង​អ្នកទោស​ផ្សេង​ទៀត​ផង ពិសេស​អ្នកទោស​ពីរ​នាក់​ទៀត​ដែល​បាន​កាត់ទោស​ដំណាលគ្នា ក្នុង​ហេតុផល​ដូច​គ្នា​នឹង​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ និង​ដែល​កំពុង​បន្ត​ជាប់​ឃុំ​មក​ដល់​ម៉ោង​នេះ។ ចម្ងល់​ដែល​គ្រប់​គ្នា​កំពុង​ចោទ​សួរ​នៅ​ពេល​នេះ​គឺ​ថា តើ​វា​ចំាបាច់​ឲ្យ​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​និយាយ​ឈ្មោះ​អ្នកទោស​វៀតណាម​ណា​ម្នាក់ ទើប​រដ្ឋអំណាច​វៀតណាម​សម្រេច​ដោះលែង​អ្នកទោស​រូប​នោះ ឬ​យ៉ាង​ណា? ។

មែនទែន​ទៅ មាន​ហេតុផល​សំខាន់​ចំនួន​ពីរ​ដែល​បាន​បាន​ជម្រុញ​ឲ្យ​វៀតណាម​ដោះលែង​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​នៅ​ពេល​នេះ ទី១ ចំ​ពេល​ដែល​អាមេរិក​ទើប​បាន​យល់ព្រម​លក់​អាវុធ​ទៅ​វៀតណាម​ជា​ថ្មី បន្ទាប់​ពី​បាន​ព្យួរចោល​អស់​រយៈពេល ៤០ឆ្នំា​កន្លង​មក ពោល​តំាង​ពី​ការ​បិទបញ្ចប់​សង្រ្គាម​វៀតណាម​ក្នុង​ឆ្នំា ១៩៧៥ និង​ហេតុផល​ទី២ ចំ​ពេល​ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​អូបាម៉ា​ត្រៀម​ទៅ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​មួយ​ជុំ​តំបន់​អាស៊ី​នៅ​ក្នុង​ខែ​វិច្ឆិកា​ខាង​មុខ។ និយាយ​ពី​រឿង​អាមេរិក​សុខចិត្ត​លក់​អាវុធ​ឲ្យ​វៀតណាម គឺ​មាន​តែ​ប្រភេទ​អាវុធ​សម្រាប់​ការពារ​សន្តិសុខ​នៅ​តាម​ដែនសមុទ្រ​ប៉ុណ្ណោះ។ នេះ ស បញ្ជាក់​ឲ្យ​ឃើញ​ថា អាមេរិក​កំពុង​ជួយ​វៀតណាម​ដើម្បី​ប្រឆំាង​ចិន​នៅ​ក្នុង​សំណុំរឿង​ដណ្តើម​ប្រជុំកោះ​នៅ​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង។ ត្រង់​ចំណុច​នេះ ទីក្រុង​ហាណូយ​ពិត​ជា​គិត​មិន​ច្រឡំ​ទេ​ថា មាន​តែ​ការ​ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​អាមេរិក​ទេ​ទើប​ខ្លួន​អាច​ប្រឈម​ទប់​នឹង​ឥទ្ធិពល​របស់​ចិន​បាន នោះ​បើ​ទោះ​បី​ជា​ត្រូវ​ដោះដូរ​ជាមួយ​នឹង​ការ​ដោះលែង​អ្នកទោស​ប៉ុន្មាន​នាក់​ទៀត​ក៏​ដោយ។

គួរ​បញ្ជាក់​ថា ការ​ដោះលែង​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​ឲ្យ​រួច​ខ្លួន​ពេល​នេះ ជា​រឿង​មួយ​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល និង​ដែល​គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​បាន​ទន្ទឹង​រង់ចំា​បន្តិច​សោះ​ឡើយ សូម្បី​តែ​ភរិយា​របស់​លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​ក៏​មិន​បាន​គេ​ជូន​ដំណឹង​ឲ្យ​បាន​ដឹង​មុន​ដែរ។ នៅ​ពេល​ដោះលែង​ទៀត លោក​ង្វៀន វ៉ាន់ហាយ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹកចេញ​ពី​ពន្ធនាគារ​ទៅ​កាន់​អាកាសយានដ្ឋាន​ភ្លាមៗ ដោយ​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក​បាន​ជួប​មុខ​ប្រពន្ធ កូន ឬ​មួយ​ក៏​ក្រុមគ្រួសារ​ទេ ៕

Friday, October 17, 2014

ភិក្ខុ សឺង ហាយ អ្នកអាចទិញដួងព្រលឹងយួនមកដុត ដើម្បីបំផុសគំនិតជាតិនិយម

សម្ភាស ភិក្ខុ សឺង ហាយ អ្នកដែលបានចំណាយលុយ ទិញដួន,
ទង់ជាតិ និងរូបិយប័ណ្ណរបស់យួនមកដុត នៅក្នុងបាតុកម្មមុខ
ស្ថានទូតវៀតណាម នាទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីឲ្យមន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យ
ស្ថានទូតវៀតណាមសុំទោសរឿងទឹកដីកម្ពុជាក្រោម នាពេល
កន្លងមក ។

ភិក្ខុ សឺង ហាយ ថ្លែងថា ព្រះអង្គបញ្ចេញកំហឹងតាមរយៈការដុត
ទង់ជាតិ, ដួន និងរូបិយបណ្ណរបស់យួននេះ  វាមិនស្មើនឹងជនជាតិ
យួនដែលបានធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងចិនទេ ដោយជនជាតិយួនបាន
ដុត រោងចក្រចិនអស់ជាច្រើន និងសម្លាប់ជនជាតិចិនទៀតផង។


អ្នក​បឹងកក់​ទាមទារ​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ដី ១២,៤៤ ​ហិកតា

កីឡាករទូក ង ស្រុកថ្កូវ ខេត្តព្រះត្រពាំង កំពុងសមអុំទូក ដើម្បីប្រណាំងក្នុងពិធីបុណ្យអកអំបុក




មិនមានបាតុកម្មប្រឆាំង លោក ហ៊ុន សែន បំពេញទស្សនកិច្ចអ៊ីតាលី

លោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី ប្រទេសកម្ពុជា និង ភរិយារបស់លោក ព្រមទាំងមន្ត្រីមួយចំនួននៃរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជា បានទៅដល់ទីក្រុងមីឡង់ ប្រទេសអ៊ីតាលី នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែតុលា ម្សិលមិញនេះ ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ ងារព័ត៌មានអាកាប៉េ (AKP) ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៤ ដោយយោងតាមបេសកជន ពិសេសរបស់ទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា ។



ទស្សនកិច្ច របស់ លោក ហ៊ុន សែន ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូល អាស៊ី-អឺរ៉ុប លើកទី ១០ ដែលនឹងប្រព្រឹត្ត ទៅនៅរសៀលថ្ងៃទី ១៦ និង ថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា នេះ ។

មិនមានព័ត៌មានណាមួយបញ្ជាក់អំពីការធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងវត្តមានរបស់ លោក ហ៊ុន សែន នៅអ៊ីតាលី ទេ ខណៈដែល នាយកយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រយុទ្ធ ចាន់អូចារ ត្រូវបានពលរដ្ឋនៅអ៊ឺរ៉ុបធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរូបលោក ទាក់ទងនឹងករណីឃាតកម្មមួយនៅក្នុងប្រទេសថៃ ទៅលើអ្នកទេសចរណ៍ជនជាតិអង់គ្លេស ។

បាតុកម្មប្រឆាំង នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ នៅអ៊ីតាលី (ហ៊ុន សែន រួចខ្លួន?)

លោកនាយក រដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រយុទ្ធ ចាន់អូចារ បានទៅដល់ក្រុងមីលេន ប្រទេសអ៊ីតាលីហើយ នៅព្រឹកថ្ងៃទី ១៦ ខែតុលា ម្សិលមិញនេះ បានប្រឈមមុខនឹងការធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរូបលោកពាក់ព័ន្ធនឹងការ ធ្វើរដ្ឋប្រហារ និង ការស៊ើបអង្កេតករណីឃាតកម្ម នៅកោះតៅ ។ បាតុករដែលភាគច្រើនជាជនជាតិអឺរ៉ុបបាន ហៅលោកប្រ យុទ្ធថា ជាឧក្រិដ្ឋជន ។




លោក ប្រយុទ្ធ បានធ្វើការព្រមានជនបរទេសទាំងនោះ កុំឱ្យរំខានដល់ដំណើរការនៃស៊ើបអង្កេតចំពោះ ករណី សម្លាប់ នៅកោះតាវ ចំពោះអ្នកទេសចរម្នាក់ជាជនជាតិអង់គ្លេស ។

ញត្តិមួយដែលផ្សព្វផ្សាយនៅលើគេហទំព័រ change.org បង្ហាញថា ញត្តិនោះ មានការចុះហត្ថលេខា រហូត ដល់ ៨ ម៉ឺននាក់ គិតត្រឹមថ្ងៃ ព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ម្សិលមិញនេះ ។ ញ្ញត្តិនោះ បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកក ចាត់ វិធានការស៊ើបអង្កេត ឱ្យកាន់តែសកម្មថែម ទៀត ជាពិសេសឱ្យមានក្រុមស៊ើបអង្កេត មកពីអង់គ្លេស ៕


Laotians Bristle at Plan to Erect Ho Chi Minh Statue in Vientiane

Laos will erect a statue of former Vietnam president Ho Chi Minh in the Lao capital Vientiane to underscore cooperation between the two communist neighbors, officials said, angering many Laotians who say the project will undermine their nation’s sovereignty.

Ho Chi Minh at a military base in Viet Bac, north of Hanoi, 1950.

It will be the second monument to the communist revolutionary leader in Laos. The first one was set up several years ago in central Khammuan province’s Nong Bok district.

“I think it’s a good idea [to have a monument in the capital] because of the friendship [between Laos and Vietnam],” a Lao official told RFA’s Lao Service, saying it would reflect the increasing cooperation between the two countries.

“It has been a good relationship for years—a traditional relationship,” he said, speaking on condition of anonymity.

The plan to build the statue was announced as part of a package of joint projects agreed to during Lao Deputy Prime Minister Bunpon Buttanavong’s meeting with his Vietnamese counterpart Vu Van Ninh in Vietnam’s capital Hanoi last week, according to the official English-language Vietnam News daily.

“Both ministers highlighted the need to accelerate strategic co-operation projects, including the erection of a statue of President Ho Chi Minh in Vientiane to mark his 125th birthday and the 85th anniversary of the Indochinese Communist Party, as well as other celebrations next year,” the report said.

The ruling Vietnamese Communist Party is the successor to the Indochinese Communist Party, set up in 1930 as part of a bid to actively promote the communist movement in all of what was then known as French Indochina—including modern day Laos and Cambodia.

Vietnam News said that Ninh had pledged to support Laos in its five-year socioeconomic plan during the Oct. 6 meeting and had pushed for increased negotiations between the two nations, as well as the signing of a new trade deal aimed at raising bilateral trade to U.S. $2 billion by 2015.

Symbol of ‘interference’

But Laotians expressed concerns that placing a statue of Ho Chi Minh in the capital of Laos would suggest that the country is under the influence of Vietnam.

“I think it’s strange to erect a monument to Ho Chi Minh in Laos,” a Laotian said in an RFA call-in show recently.

“We are an independent country. If Lao leaders do this, it may indicate some deeper plan that [the citizens] don’t know about. In the future, this land may no longer belong to Laos.”

Another caller said that building a statue of Ho Chi Minh would symbolize Vietnamese “interference” in Lao affairs and might suggest “we are their colony.”

“There are many Lao heroes who have done many good things for the country during the revolutionary era who have been forgotten. What is the meaning of a Ho Chi Minh monument—that Laos depends on or is a part of Vietnam?” the caller asked, saying the government should reconsider the decision.

A third caller said that a statue of Ho Chi Minh in the capital was “unnecessary,” questioning what the former Vietnamese president had done for Laos to deserve such an honor.

“On the contrary, he pulled the people of Laos into the Vietnam war,” the caller said.

Ho Chi Minh’s influence

In 1954, following Vietnam’s independence from France, the Geneva Conference partitioned the country into the communist north and non-communist south.

On Ho Chi Minh’s orders, North Vietnam invaded Laos in 1959, aided by the communist Pathet Lao, and built invasion and supply routes through Laos known as the Ho Chi Minh trail, which allowed the North to send troops and aid to the Vietcong communist uprising in South Vietnam.

The strategy escalated the war in Vietnam and tipped its balance in the favor of the North, prompting the U.S. to send troops to the South and the bombardment of trail by the U.S. Air Force.

From 1964 to 1973, the U.S. dropped more than two million tons of ordnance on Laos aimed at preventing use of the Ho Chi Minh trail and to prevent the collapse of the country’s central government, the Royal Kingdom of Laos, making Laos the most heavily bombed country per capita in history.

Reported by Ounkeo Souksavanh for RFA’s Lao Service. Translated by Bounchanh Mouangkham. Written in English by Joshua Lipes.